www.AzmeZohoor.ir

   

And the earth shall beam with the light of its Lord

65- آرشیو مطالب تا شب قدر رمضان المبارک 1431 - بخش شصت و پنجم (ماه جمادی الثانی 6 - ویژه نامه انابه 6)

سعی کنیم مقوله انابه برایمان دغدغه بشود.این موضوع را برای خودمان پررنگ کنیم

 

 

در قرآن وقتی نگاه می کنیم،از لحاظ تاریخی،اولین بار بحث انابه را ابراهیم(ع) مطرح می کند. ایشان این مبحث را دنبال می کند و برای حنیف شدنش،از روش انابه استفاده  می کند؛چه انابه عوالمی و چه انابه نشئاتی. و مبحث انابه در خلال زمان،توسط رسولان(ع) کامل و کامل تر می شود،تا اوج اين تكامل،توسط رسول الله(ص) واقع می شود.به این مرحله که می رسد،خداوند به انسان می فرماید:«وَاتََّبِع سَبِیلَ مَنْ اَنَابَ اِلَیَّ»

 

إِنَّ إِبْراهيمَ لَحَليمٌ أَوّاهٌ مُنيبٌ (هود 75)
چرا که ابراهيم، حلیم و اوّاه و منیب بود

فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّينِ حَنيفًا فِطْرَتَ اللّهِ الَّتي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها لا تَبْديلَ لِخَلْقِ اللّهِ ذلِکَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا يَعْلَمُونَ (الروم 30)
پس روي خود را حنیفانه متوجّه دین کن! اين فطرتي است که خداوند،انسانها را بر اساس آن فطر نموده؛ تبدیلی در آفرينش خداوند نيست؛ اين است دین قیم؛ ولي اکثر مردم نمي‏دانند!

مُنيبينَ إِلَيْهِ وَ اتَّقُوهُ وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ لا تَکُونُوا مِنَ الْمُشْرِکينَ (الروم 31)
اين بايد در حالي باشد که شما بسوي او انابه مي‏کنيد
و تقوا میورزید و نماز اقامه میکنید و از مشرکان نباشيد

وَ وَصَّيْنَا اْلإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلي وَهْنٍ وَ فِصالُهُ في عامَيْنِ أَنِ اشْکُرْ لي وَ لِوالِدَيْکَ إِلَيَّ الْمَصيرُ (لقمان 14)
و ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کرديم؛ مادرش او را با ناتواني روي ناتواني حمل کرد (به هنگام بارداري هر روز رنج و ناراحتي تازه‏اي را متحمّل مي‏شد)، و دوران شيرخوارگي او در دو سال پايان مي‏يابد؛ (آري به او توصيه کردم) که براي من و براي پدر و مادرت شکر بجا آور که بازگشت (همه شما)به سوي من است!

وَ إِنْ جاهَداکَ عَلي أَنْ تُشْرِکَ بي ما لَيْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفًا وَ اتَّبِعْ سَبيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُکُمْ فَأُنَبِّئُکُمْ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (لقمان 15)
و هرگاه آن دو، تلاش کنند که تو چيزي را همتاي من قرار دهي، که از آن آگاهي نداري (بلکه مي‏داني باطل است)، از ايشان اطاعت مکن، ولي با آن دو، در دنيا به طرز شايسته‏ اي رفتار کن؛ و از راه کسي تبعیت کن که
انابه‏ کنان به سوي من آمده ‏است؛ سپس بازگشت همه شما به سوي من است و من شما را از آنچه عمل مي‏کرديد آگاه مي‏کنم.

 

1-[تفسير القمي‏] وَهْناً عَلى‏ وَهْنٍ يَعْنِي ضَعْفاً عَلَى ضَعْفٍ وَ فِي رِوَايَةِ أَبِي الْجَارُودِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلَامُ فِي قَوْلِهِ وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  يَقُولُ اتَّبِعْ سَبِيلَ مُحَمَّدٍ /بحارالأنوار     13     409    باب 18- قصص لقمان و حكمه .....  ص : 408


2-و في رواية أبي الجارود عن أبي جعفر ع في قوله وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  يقول اتبع سبيل محمد ص  / تفسيرالقمي     2     165    مواعظ لقمان لابنه .....  ص : 161


3- أنهم عليهم السلام السبيل و الصراط و هم و شيعتهم المستقيمون عليها .....  ص [المناقب لابن شهرآشوب‏] عَنِ الصَّادِقِ ع‏ :  39-  وَ عَنْهُ ع فِي قَوْلِهِ تَعَالَى وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  قَالَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ ع / بحارالأنوار     24     21    باب 24


4- و عنه ع في قوله تعالى وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  قال اتبع سبيل محمد و علي  / المناقب     4     283    فصل المقدمات .....  ص : 283

 

در دوانابه ؛انابه عوالمی و انابه نشئاتی ؛انابه نشئاتی ،شأنش بالاتر است. در انابه نشئاتی که  سیرش را دنبال می كنيم ،کاملترین نوع انابه نشئاتی و انتهای سیر می شود انابه رسول الله(ص) و این که خداوند به ما می فرماید،روش ایشان را تبعیت بکنید در مقوله انابه:«وَاتََّبِع سَبِیلَ مَنْ اَنَابَ اِلَیَّ»

 

وَ وَصَّيْنَا اْلإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلي وَهْنٍ وَ فِصالُهُ في عامَيْنِ أَنِ اشْکُرْ لي وَ لِوالِدَيْکَ إِلَيَّ الْمَصيرُ (لقمان 14)
و ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کرديم؛ مادرش او را با ناتواني روي ناتواني حمل کرد (به هنگام بارداري هر روز رنج و ناراحتي تازه‏اي را متحمّل مي‏شد)، و دوران شيرخوارگي او در دو سال پايان مي‏يابد؛ (آري به او توصيه کردم) که براي من و براي پدر و مادرت شکر بجا آور که بازگشت (همه شما)به سوي من است!

وَ إِنْ جاهَداکَ عَلي أَنْ تُشْرِکَ بي ما لَيْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفًا وَ اتَّبِعْ سَبيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُکُمْ فَأُنَبِّئُکُمْ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (لقمان 15)
و هرگاه آن دو، تلاش کنند که تو چيزي را همتاي من قرار دهي، که از آن آگاهي نداري (بلکه مي‏داني باطل است)، از ايشان اطاعت مکن، ولي با آن دو، در دنيا به طرز شايسته‏ اي رفتار کن؛ و از راه کسي تبعیت کن که
انابه‏ کنان به سوي من آمده ‏است؛ سپس بازگشت همه شما به سوي من است و من شما را از آنچه عمل مي‏کرديد آگاه مي‏کنم.

 

1-[تفسير القمي‏] وَهْناً عَلى‏ وَهْنٍ يَعْنِي ضَعْفاً عَلَى ضَعْفٍ وَ فِي رِوَايَةِ أَبِي الْجَارُودِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلَامُ فِي قَوْلِهِ وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  يَقُولُ اتَّبِعْ سَبِيلَ مُحَمَّدٍ /بحارالأنوار     13     409    باب 18- قصص لقمان و حكمه .....  ص : 408


2-و في رواية أبي الجارود عن أبي جعفر ع في قوله وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  يقول اتبع سبيل محمد ص  / تفسيرالقمي     2     165    مواعظ لقمان لابنه .....  ص : 161


3- أنهم عليهم السلام السبيل و الصراط و هم و شيعتهم المستقيمون عليها .....  ص [المناقب لابن شهرآشوب‏] عَنِ الصَّادِقِ ع‏ :  39-  وَ عَنْهُ ع فِي قَوْلِهِ تَعَالَى وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  قَالَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ ع / بحارالأنوار     24     21    باب 24


4- و عنه ع في قوله تعالى وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  قال اتبع سبيل محمد و علي  / المناقب     4     283    فصل المقدمات .....  ص : 283

 

مقدمه انابه نشئاتی،انابه عوالمی است

 

 

در انابه عوالمی،ما باید اول از دام روانیات منفی،روانیات بیخودی،دخانیات مسموم[اثرات شياطين] ،نجات پیدا كنيم.اوج دخانیات مسموم ،در خانواده اعمال می شود

 

 

اینکه انسان همت کند برای ارتفاعات بالا،این می شود انابه : انابه عوالمی بسوی خدا

 

 

سعی كنيم غذای حلال بدست بیاوريم.چرا غذای حلال؟بخاطر انابه.اگر انسان ،غذای حلال نداشته باشد،هرچقدر هم بخواهد صفات را رعایت كند ، سقوط مي كند

 

شما به اندازه توانت،سعی کن غذای حلال بدست بیاوری.چرا غذای حلال؟بخاطر انابه.اگر انسان،غذای حلال نداشته باشد،هرچقدر هم شما بخواهی صفات را رعایت کنی،سقوط میکنی؛اصلاً شما را می كشد پایین.به کجا می رساند آدم را؟ به آنجائیکه در روز عاشورا،امام حسین(ص) می خواهند در صبح عاشورا سخنرانی کنند، لشگر دشمن شروع می کنند هلهله کردن،سوت زدن،کف زدن،هو کردن.دوباره شروع میکنند به صحبت؛دوباره دشمن،این کار را میکنند.امام ناراحت می شوند؛صدایشان را بلند میکنند؛«وَیْلَکُم؟»؛چه تونه؟! چرا اینکار را میکنید؟!؛«وَ مُلِئَتْ بُطُونُکُم مِنَ الْحَرَام فَطَبع الله عَلَی قُلُوبِکُم»؛شما شکم هایتان از حرام پر شده،خدا مهر زده روی قلبهایتان؛ببینید انسان را به کجا می رساند غذای حرام؛موضوع مهمی است.این را مواظبت بکنید.به اندازه توانمان مواظبت بکنیم.....

 

اگر شما بنا را بر انابه نگذارید،تقوا برای شما می تواند حالت تجملات پیدا بکند.توبه،یک حالت تجملات پیدا بکند.شما احساس ضرورت دیگر نمی کنی به توبه؛احساس ضرورت نمی کنی به مغفرت.احساس ضرورت نمی کنی به تقوا

 

 

خودمان را بیاوريم در فضای انابه ؛در اینصورت برای جای جای انابه ،برای هر قسمت از انابه....یک یا چند مفهوم مورد نیاز است.در مجموع واجد زیباترین و عالیترین مفاهیم قرآنی می شويم

 

اگر شما بنا را بر انابه نگذارید،تقوا برای شما می تواند حالت تجملات پیدا بکند.توبه،یک حالت تجملات پیدا بکند.شما احساس ضرورت دیگر نمی کنی به توبه؛احساس ضرورت نمی کنی به مغفرت.احساس ضرورت نمی کنی به تقوا.دوستان،خودتان را بیاورید در فضای انابه؛در اینصورت برای جای جای انابه،برای هر قسمت از انابه،یک مفهوم،مورد نیاز است؛یک یا چند مفهوم مورد نیاز است.در مجموع شما واجد زیباترین و عالیترین مفاهیم قرآنی می شوید.فقط بخاطر اینکه خودتان را انداختید در فضای انابه.شما سعی می کنید که غذای حلال را رعایت بکنید.سعی می کنید دنیا را خفیف بشمارید.سعی می کنید دنیائی نباشید.سعی می کنید به وساوس شیاطین توجه نکنید.سعی می کنید که،اصلاح اخلاق داشته باشید؛قبل از آن،اصلاح روان داشته باشید.تمام اینها بخاطر چی؟به خاطر انابه.می آئید بالا،تا می رسید به فضای ارواح؛آنجا باید سعی کنید که امیالتان را مواظبت کنید؛امیالتان را مهار کنید.آرزوهای رویائی را از خودتان کنار بزنید.اصلاً آرزوهای خودتان را کنار بزنید.میل های نظام عالمي؛ميل هاي ولی عالم را در خودتان بیاورید

 

انابه عوالمی درجات دارد: انابه روانی،انابه اخلاقی،انابه روحی،انابه قلبی،انابه فطری

 

 

از  شاخه های دین چیست؟ انابه، تقوا ،اقامه صلات

 

فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّينِ حَنيفًا فِطْرَتَ اللّهِ الَّتي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها لا تَبْديلَ لِخَلْقِ اللّهِ ذلِکَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا يَعْلَمُونَ (الروم 30)
پس روي خود را حنیفانه متوجّه دین کن! اين فطرتي است که خداوند،انسانها را بر اساس آن فطر نموده؛ تبدیلی در آفرينش خداوند نيست؛ اين است دین قیم؛ ولي اکثر مردم نمي‏دانند!

مُنيبينَ إِلَيْهِ وَ اتَّقُوهُ وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ لا تَکُونُوا مِنَ الْمُشْرِکينَ (الروم 31)
اين بايد در حالي باشد که شما بسوي او انابه مي‏کنيد
و تقوا میورزید و نماز اقامه میکنید و از مشرکان نباشيد

 

خداوند نعماتی را فقط برای منیبین،قرار می دهد....خدا ابا می کند از اینکه نعماتی را برای انسانهای غیر لایق ،قرار بدهد

 

 

دربحث انابه ،بخصوص در انابه نشئاتي يك چيز كه اهميت دارد ،ايجاد انگيزه است

 

 

انابه يعني حركت به سمتي با تمام ابعاد،به جز جسم مادي ؛حتي با عمل.انابه در عمل انسان،اثر مي گذارد

 

 

انابه را از خانواده شروع كنيم

 

 

اگر مفهوم انابه را فارغ از واژه انابه در قرآن وحديث دنبال كنيم،در آن صورت معراج رسول الله(ص) يك مصدا ق انابه شمرده مي شود و آيات«فَكَانَ قَابِ قَوسَينِ اَو اَدْنَي»،بالاترين مرحله انابه عوالمي شمرده مي شود و بلكه حتي از آن هم بالاتر ، زمانيكه خداوند در موسم هجرت رسول الله(ص) ايشان را با صفت ياد مي كند؛آن اوج انابه عوالمي هست:«وَكَلِمَهُ اللهِ هِيَ الْعُلْيَاء»

 

 

يكي از پاداش هائي كه خدا براي منيب قرار مي دهد،هدايت است

 

 

هر چه ما منيب تر بشويم ،بيشتر جزو ابرار قرار مي گيريم.ابرار يعني چه كساني؟ ابرار يعني كساني كه در دنيا خودشان رامحدودتر مي كنند تا در بالاتر ، آزاد تر باشند

 

 

«وَاتََّبِع سَبِیلَ مَنْ اَنَابَ اِلَیَّ» :  به وسيله مفهوم انابه،انگيزه پيدا مي كنيم براي تبعيت از رسول الله(ص)

 

وَ وَصَّيْنَا اْلإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلي وَهْنٍ وَ فِصالُهُ في عامَيْنِ أَنِ اشْکُرْ لي وَ لِوالِدَيْکَ إِلَيَّ الْمَصيرُ (لقمان 14)
و ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کرديم؛ مادرش او را با ناتواني روي ناتواني حمل کرد (به هنگام بارداري هر روز رنج و ناراحتي تازه‏اي را متحمّل مي‏شد)، و دوران شيرخوارگي او در دو سال پايان مي‏يابد؛ (آري به او توصيه کردم) که براي من و براي پدر و مادرت شکر بجا آور که بازگشت (همه شما)به سوي من است!

وَ إِنْ جاهَداکَ عَلي أَنْ تُشْرِکَ بي ما لَيْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفًا وَ اتَّبِعْ سَبيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُکُمْ فَأُنَبِّئُکُمْ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (لقمان 15)
و هرگاه آن دو، تلاش کنند که تو چيزي را همتاي من قرار دهي، که از آن آگاهي نداري (بلکه مي‏داني باطل است)، از ايشان اطاعت مکن، ولي با آن دو، در دنيا به طرز شايسته‏ اي رفتار کن؛ و از راه کسي تبعیت کن که
انابه‏ کنان به سوي من آمده ‏است؛ سپس بازگشت همه شما به سوي من است و من شما را از آنچه عمل مي‏کرديد آگاه مي‏کنم.

 

1-[تفسير القمي‏] وَهْناً عَلى‏ وَهْنٍ يَعْنِي ضَعْفاً عَلَى ضَعْفٍ وَ فِي رِوَايَةِ أَبِي الْجَارُودِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلَامُ فِي قَوْلِهِ وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  يَقُولُ اتَّبِعْ سَبِيلَ مُحَمَّدٍ /بحارالأنوار     13     409    باب 18- قصص لقمان و حكمه .....  ص : 408


2-و في رواية أبي الجارود عن أبي جعفر ع في قوله وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  يقول اتبع سبيل محمد ص  / تفسيرالقمي     2     165    مواعظ لقمان لابنه .....  ص : 161


3- أنهم عليهم السلام السبيل و الصراط و هم و شيعتهم المستقيمون عليها .....  ص [المناقب لابن شهرآشوب‏] عَنِ الصَّادِقِ ع‏ :  39-  وَ عَنْهُ ع فِي قَوْلِهِ تَعَالَى وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  قَالَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ ع / بحارالأنوار     24     21    باب 24


4- و عنه ع في قوله تعالى وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ  قال اتبع سبيل محمد و علي  / المناقب     4     283    فصل المقدمات .....  ص : 283

 

اهميت بحث انابه،از تقوا بيشتر است.بدليل كدام آيه از قرآن؟ آيه31 از سوره روم «مُنِیبِینَ اِلَیهِ وَ اتَّقُوهُ وَ اَقِيمُوا الْصَّلوَه.....»

 

 

«مُنِیبِینَ اِلَیهِ وَ اتَّقُوهُ وَ اَقِيمُوا الْصَّلوَه.....»؛انابه از تقوا مهمتر است،از اقامه صلات هم مهمتر است.تا انابه نباشد ، تقوا اصلاً معنا ندارد،جايگاه ندارد.تا انابه نباشد،شما موفق به اقامه صلات نمي شوي

 

 

تقوا يكي از مراحل انابه است

 

 

اگر شما دنبال تقوا باشيد،دليل نمي شود به درجات بالاي انابه هم برسيد.اما دنبال انابه باشد،ان شاء الله ،واجد بهترين و عالي ترين درجات تقوا مي شويد با توكل به خدا

 

 

در بحث تعليم و تربيت،بخصوص در بحث انابه،تا شما امّي نشويد،مسير را حركت نمي كنيد ؛ يعني تا قبول نكنيد ، دربست اهل بيت (ع) را قبول نكنيد،به حرفشان گوش نمي كنيد.مقدمه تمام تعليم و تربيت ها،امي شدن است.يعني شما بنا را بر اعتماد و حرف شنوي بگذاريد از «اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام»

 

 

 

 

 
   

www.AzmeZohoor.ir